Kömürli metanyň, kömür gazynyň we slanes gazynyň arasyndaky tapawutlar
1. Kompozisiýa
Kömürli metan (CBM):
Onuň esasy düzüm bölegi metan, adatça arassalygy 90% -den geçýär. Onda agyr uglewodorodlar ýok diýen ýaly, 'arassa şirä ' meňzeş has ýönekeý kompozisiýa berýär.
Kömür gaýasy:
Bu gaz has çylşyrymly kompozisiýa eýe. Metandan başga-da, düzüminde kömürturşy gazy, azot we az mukdarda agyr uglewodorodlar bar. Dürli komponentler toplumy bolan 'garyşyk içgä ' ýalydyr.
Slanes gazy:
Slanes gazy esasan metandan (CH₄) durýar, az mukdarda etan, propan, butan we uglerod dioksidi, azot we wodorod sulfidi ýaly yz gazlary bar.
2. Formasiýa prosesi
Kömürli metan (CBM):
Göni kömür bölekleriniň içinde emele gelen gaz, kömür matrisa bölejikleriniň üstünde adsorbsion ýagdaýda bar. Dörediş prosesi birneme ýönekeý we gaz köplenç göçüp barmaýar.
Kömür gaýasy:
Bu gaz ýa-da kömüriň we töweregindäki gaýalaryň içinde emele gelýär ýa-da beýleki gaz çeşmelerinden daşalýar we kömür göteriji gatlaklarda gabalanýar. Erkin we mahabatlandyrylan ýagdaýlarda hem bar we emele geliş prosesi has çylşyrymly bolup, 'serhetaşa' tebigaty görkezýär.
Slanes gazy:
Ilki bilen termogen ýa-da biogeniki prosesler arkaly emele gelen slanes gazy, slanes emele gelişleriniň gözenekleriniň we döwükleriniň içinde adsorbsion we erkin ýagdaýlarda bar.
3. Gazyp almagyň usullary
Kömürli metan (CBM):
CBM adatça kömür deňziniň tebigy geçirijiligine we gazyň çykmagyna ýol açmak üçin basyş tapawutlaryna daýanmak bilen dik guýularyň üsti bilen çykarylýar. Gazyp almak prosesi birneme ýönekeý.
Kömür gaýasy:
Suw howdanynyň şertleri has çylşyrymly bolany üçin, köplenç gorizontal guýular we köp gatly önümçilik ýaly ýörite höweslendiriş çäreleri talap edilýär. Gazyp almak prosesi has çylşyrymly.
Slanes gazy:
Slanes suw howdanlarynyň geçirijiligi gaty pesligi sebäpli slanes gazyny almak birneme kyn. Esasy usullar keseligine burawlamak we köp basgançakly gidrawlik döwmekdir.
4. Suw howdanynyň aýratynlyklary
Kömürli metan (CBM):
CBM esasan kömür matrisa gözeneklerinde we arassalaýyş ulgamlarynda saklanýar. Başgaça aýdylanda, gaz esasan kömüriň içinde ýaşaýar.
Kömür gaýasy:
Kömür gaýasy diňe bir kömüriň içinde däl, eýsem kömür tikişleri bilen ýanaşyk daş gatlaklarda hem saklanýar we has giň ýaýramaga mümkinçilik berýär.
Slanes gazy:
Slanes gazy, organiki baý slanes formasiýalarynda ýerleşýän adaty bolmadyk tebigy gazdyr. Ol yzygiderli döredilen biogen gazdan, termogen gazdan ýa-da ikisiniň garyndysyndan durýar. Tebigy döwükleriň we gözenek giňişlikleriniň içinde erkin ýagdaýda bolup biler.
5. Programma meýdanlary
Kömürli metan (CBM):
CBM esasan ýaşaýyş ýangyjy we gaz bilen işleýän elektrik energiýasy öndürmek üçin ulanylýar, gündelik durmuş we senagat önümçiligi üçin energiýa berýär.
Kömür gaýasy:
Kömür gaýasy energiýa we gaz bilen işleýän energiýa öndürmek üçin ulanylmakdan başga-da, sintetiki kauçuk we süýümler ýaly ýokary bahaly himiki önümleri öndürmek üçin iýmit bolup biler.
Slanes gazy:
Arassa we täsirli energiýa çeşmesi hökmünde slanes gazy ýaşaýyş gaz üpjünçiliginde, etrap ýyladyşynda, gaz bilen işleýän elektrik öndürmekde, himiýa önümçiliginde we ulaglar üçin ýangyç hökmünde giňden ulanylýar.
6. Geljekki dünýägaraýyş
Tehnologiki ösüşler we bazaryň isleginiň ýokarlanmagy bilen, Hytaýda kömür metandan (CBM), kömür-gazdan we slanes gazyndan elektrik energiýasynyň öndürilmegi geljegi uly. Bu gaz ýataklarynyň geografiki paýlanyşy esasy güýç ýük merkezleri bilen gowy gabat gelýär. Bu gazlary ulanyp, lokallaşdyrylan energiýa öndürmek, energiýany tygşytlamak we zyňyndylary azaltmak boýunça edilýän basyşy azaltmak bilen ösýän energiýa islegini netijeli kanagatlandyryp biler.
Öňe seretseň, has uly gaz ýataklarynyň özleşdirilmegi bilen, CBM-den, kömür gaýasyndan we slanes gazyndan elektrik öndürmek Hytaýyň energiýa garyndysynyň aýrylmaz bölegine öwrüler.
