Resurslary ösdürmekden elektrik energiýasyna çenli: Slanes gazyny öndürmek senagaty zynjyryndaky mümkinçilikler we kynçylyklar

Resurslary ösdürmekden elektrik energiýasyna çenli: Slanes gazyny öndürmek senagaty zynjyryndaky mümkinçilikler we kynçylyklar

Slanes gazynyň öndürilmegi ýokary netijelidir we arassa

Kömür bilen işleýän elektrik energiýasynyň atmosfera sebäp bolmagy hapalanmak Hytaýda dumanlaryň esasy sebäplerinden birine öwrüldi.

Deňi-taýy bolmadyk daşky gurşawy goramak basyşyny azaltmak maksady bilen Hytaý hökümeti 'kömürden gaza' öwrülmegi we tebigy gaz öndürmegi höweslendirip başlady. Kömür bilen işleýän energiýa öndürmek bilen deňeşdirilende, tebigy gaz energiýasynyň öndürilmegi daşky gurşawyň arzanlygy, maýa goýumlarynyň az bolmagy, gysga gurluşyk döwri, ownuk ýerleri basyp almak we desgalaryň çalt işe girizilmegi we ýapylmagy ýaly köp artykmaçlyga eýedir we şeýlelik bilen ösen ýurtlarda elektrik öndürmegiň esasy görnüşine öwrüldi.

On ýyldan gowrak gözleg we tejribe geçenden soň, Hytaýyň slanes gazyny gözlemek we ösdürmek belli bir derejä ýetdi we degişli senagat goldaw syýasatlarynyň çarçuwasy hem emele geldi.

Şonuň üçin slanes gazy, arassa energiýanyň täze görnüşi hökmünde Hytaýyň energiýa nusgasyny strategiki sazlamakda we güýç ösüşinde möhüm rol oýnar.

Slanes gazynyň öndürilişini öwrenmekde öňegidişlik gazanylýar

Slanes gazy, esasan, adsorbsirlenen ýa-da erkin ýagdaýlarda organiki baý palçyk slanetsinde we onuň gatlaklarynda bar bolan adaty bolmadyk tebigy gazy aňladýar. Onuň esasy düzüm bölegi metandyr we arassa energiýa çeşmesidir.

Aslynda, slanes gazy hem, adaty tebigy gaz hem esasy gaz hökmünde metan (CH4) bolan tebigy gazlardyr. Şeýle-de bolsa, adaty tebigy gazyň aýratyn düzümi birneme çylşyrymly, metanyň takmynan 65%, beýleki bölekleri bolsa etan, propan we butan. Metanyň slanes gazyndaky paýy, adatça, 70% ýa-da ondanam ýokary bolup biler (Hytaýyň günortasyndaky Siçuan basseýnindäki slanes gaz ýataklarynda metanyň mukdary takmynan 86,5%), galan bölekleri esasan azot, az mukdarda etan, propan we kömürturşy gazy.

Içerki ýangyç gaz generator toplumlarynda çalt işe başlamak we çeýe ýük kadalaşdyrylyşy bar (olary çalt başlap, duruzyp we ýük birnäçe minutyň içinde göterilip ýa-da peseldilip bilner). Gaz bilen işleýän içerki ýangyjy generator toplumlary, paýlanan energiýa stansiýalaryny gurmak üçin örän amatly kiçi we orta göwrümli, modully bölümlere ýasalyp bilner. Slanes gazyndan ýerinde elektrik öndürip bolýan bolsa, ýerli ösýän iň ýokary saç syrmak islegini kanagatlandyryp biler we gazyp almak enjamlary üçin güýç goşundysy bolup biler.

Hytaýda slanes gazy esasan günorta sebitde, Demirgazyk Hytaýda, Demirgazyk-Gündogar Hytaýda we Demirgazyk-Günbatar Hytaýda paýlanýar. Şolaryň arasynda günortada Tangangze sebitiniň Siçuan basseýninde, günortada orta we aşaky taňtze sebitinde, Demirgazyk Hytaýda we Hytaýyň demirgazyk-gündogaryndaky Ordos basseýninde slanes gazynyň geologiki şertleri iň gowusydyr. Olaryň geografiki paýlanyşy, esasan, Hytaýyň ýük merkezleriniň (Gündogar Hytaý, Merkezi Hytaý, Günorta Hytaý we Demirgazyk Hytaý) paýlanyşyna laýyk gelýär. Elektrik toguny öndürmek üçin slanes gazyny ulanmak ýuwaş-ýuwaşdan kömür bilen işleýän elektrik öndüriji bölümleri çalşyp biler. Energiýany tygşytlamak we zyňyndylary azaltmak boýunça artýan basyşy ýeňilleşdiriň.

Slanes gazyny ösdürmek tehnologiýasynyň üznüksiz kämillik derejesi, tejribe toplanmagy we mundan beýläkki syýasat goldawy bilen Hytaý garaşsyz intellektual eýeçilik hukugy bolan slanes gazyny ösdürmek tehnologiýa ulgamyny kem-kemden emele getirer. Öňe seretseň, köp partiýaly hyzmatdaşlygy güýçlendirýän, ösen tehnologiýalary ornaşdyrýan we ösüş çykdajylaryny azaldýan täjirçilik ösüş modeline laýyklykda slanes gazynyň ösüşi hasam artar.