Uglerod gara, ýokary temperaturada kömür himiýasy we antrasin ýagy ýaly kömür himiki proseslerinden doly däl ýanmak we piroliz arkaly öndürilýän uglerodyň amorf görnüşidir. Uglerod gara guýruk gazy, önümçilik wagtynda uglerod gara bölejikleri flýu gazyndan aýrylandan soň galan gazy aňladýar. Bu guýruk gazynyň düzümine kislorod, metan, azot, kömürturşy gazy, kömürturşy gazy, suw bugy we wodorod girýär.
Öndürilen her tonna uglerod gara üçin takmynan 8,000 - 13,000 kub metr guýruk gazy öndürilip bilner. Bir kub metr üçin kaloriýa bahasy 700 kkal töweregi bolan bu gaz ep-esli energiýa saklaýar. Şeýle-de bolsa, uglerod gara ösümlikleriň köpüsi guýruk gazyny göni atmosfera zyňýar, netijede ep-esli energiýa galyndylary we daşky gurşaw hapalanýar, ne tygşytly, ne-de ekologiýa taýdan arassa.
Uglerod gara guýruk gazyndaky ýangyjy gazlar, içerki ýangyç hereketlendirijilerini ýa-da gazanlary ulanyp, elektrik öndürmek üçin ulanylyp bilner.
1. Içki ýangyç dwigatelleri bilen uglerod gara guýruk gazyny ulanyp elektrik öndürmek
Bu usul içerki ýangyç hereketlendirijilerini herekete getirmek üçin uglerod gara guýruk gazyny ýangyç hökmünde ulanmagy öz içine alýar, bu bolsa öz gezeginde elektrik öndürijiler.
Bu çemeleşme, guýrugy gazynda (uglerod monoksidi ýaly) ýanýan komponentleri netijeli dikeldýär we energiýany gaýtadan ulanmaga mümkinçilik berýär. Diňe zyýanly zyňyndylary azaltmak bilen çäklenmän, elektrik energiýasyny hem öndürip, ykdysady peýdalara goşant goşýar. Şeýle-de bolsa, uglerod gara guýruk gazynyň çylşyrymly düzümi sebäpli, hapalary aýyrmak, temperaturany we basyşy sazlamak ýaly hereketlendirijiniň talaplaryna laýyk gelmek zerur. Mundan başga-da, durnukly we ygtybarly işlemegi üpjün etmek üçin könelmegine we poslama garşy durnukly saýlanan hereketlendirijileri ulanmak möhümdir.
（ 1） Energiýany gaýtadan ulanmak we çykdajy artykmaçlyklary Guýruk gazyny akdyrmak energiýanyň ýitmegine we hapalanmagyna gönüden-göni sebäp bolýar. Elektrik energiýasy öndürmek üçin hereketlendiriji ýangyjy hökmünde ulanmak, ikinji derejeli energiýa ulanmaga mümkinçilik berýär, uglerod gara öndürijiler üçin elektrik çykdajylaryny azaldýar. Mysal üçin, “Yongdong Co., Ltd.” guýruk gazyny öndürmek arkaly önümçilikde we ofisde ulanmak üçin elektrik togunda öz-özüni üpjün edýär.
（ 2） Daşky gurşawyň peýdalary Uglerod gara guýruk gazy, uglerod monoksidi ýaly ýanýan gazlary öz içine alýar, bejerilmedik ýagdaýynda howanyň hapalanmagyna sebäp bolup biler. Guýruk gazyndan energiýa öndürmek zyýanly gazlaryň zyňyndylaryny azaldýar, daşky gurşawa täsirini azaldýar we daşky gurşaw kadalaryna laýyklykda energiýa tygşytlamak we zyňyndylary azaltmak boýunça esasy maksatlary goldaýar.
（ 3 able Durnuk we ygtybarly kuwwat guýrugy gaz öndürmek üçin içerki ýangyç hereketlendiriji ulgamy birneme ýönekeý we işleýär. Çykyş güýji desganyň içindäki elektrik ýükleriniň üýtgäp durmagy we ygtybarly elektrik üpjünçiligini üpjün etmek üçin hakyky islege görä sazlanyp bilner.
（ 4 uelangyç ýokary çeýeligi Bu programmada ulanylýan içerki ýangyç hereketlendirijileri, ep-esli enjam üýtgetmesiniň zerurlygy bolmazdan, guýruk gazynyň düzüminiň üýtgemegine we kaloriýa bahasyna belli bir derejede uýgunlaşyp biler. Bu kärhanalar üçin maýa we amal çykdajylaryny azaldar.
2. Gazanlar bilen uglerod gara guýruk gazyny ulanyp elektrik öndürmek
Bu usul bug öndürmek üçin bug gazanlarynda ýangyç hökmünde uglerod gara guýruk gazyny ulanýar, soň bolsa elektrik öndürmek üçin bug turbinasyny herekete getirýär.
Bu ulgam birnäçe artykmaçlygy hödürleýär. Energiýany ulanmak nukdaýnazaryndan, umumy energiýa netijeliligini ýokarlandyryp, gymmatly energiýa çeşmesine öwrülen galyndy gazlaryny öwürýär. Daşky gurşaw nukdaýnazaryndan, guýruk gazlarynyň göni zyňylmagy sebäpli atmosferanyň hapalanmagyny azaldýar we kärhanalara daşky gurşaw standartlaryna laýyk gelmegine kömek edýär.
Tionanmazdan ozal guýruk gazyny öňünden taýýarlamaly - tozany, tarlary we beýleki hapalary aýyrmaly, gazanda durnukly we täsirli ýanmagy üpjün etmek üçin temperatura, basyş we kaloriýa bahasy ýaly parametrleri sazlamaly. Şeýle hem ulgam ýangyç şertlerine, bug parametrlerine we beýleki amaly maglumatlara hakyky wagtda gözegçilik etmek üçin giňişleýin gözegçilik we gözegçilik ulgamlary bilen enjamlaşdyrylmalydyr. Bu, ygtybarly, ygtybarly we rahat energiýa öndürmegi üpjün edýär, bu kärhana ykdysady we daşky gurşaw taýdan peýdalydyr.
