'Magdançylaryň öldürijisi' -den 'Greenaşyl güýç ' -e çenli: Kömürlenen metanyň elektrik energiýasynyň öndürilmeginiň gymmaty we mümkinçilikleri barada doly gollanma.
Uzak wagt bäri kömür bilen örtülen metan (CBM) ýerasty partlamalar we 'ölüm howply gaz' diýlip atlandyrylýan kömür känindäki heläkçilikler bilen ýakyndan baglanyşyklydyr. Şeýle-de bolsa, CBM howply abraýynyň aşagynda adaty tebigy gaz bilen deňeşdirip boljak kaloriki ähmiýete eýe bolup, ony uly ösüş potensialy bilen ýokary hilli energiýa çeşmesine öwürýär. Bu howply gazy elektrik energiýasy arkaly arassa energiýa öwürmek, onuň bahasyny açmak üçin esasy çemeleşmeleriň biri hökmünde tapawutlanýar.
Kömürli metanyň elektrik öndürmeginiň ýörelgelerine we artykmaçlyklaryna doly düşünmek üçin ilki bilen kömürlenen metanyň esasy aýratynlyklaryna düşünmeli.
I. Kömür metanyna düşünmek
Kömür käniniň gazy diýlip atlandyrylýan kömür metany (CBM), kömür bilen baglanyşykly mineral baýlyk hökmünde klassifisirlenen esasy bölegi hökmünde metan bilen kömür tikişlerinde ýerleşýän adaty bolmadyk tebigy gazdyr.
1. Esasy komponentler we häsiýetler
· Esasy komponent: Metan (CH₄) gazyň 90% -den 99% -ine çenli, uglerod dioksidi we azot ýaly yz hapalary bilen.
· Enceüze çykma ýagdaýy: CBM-iň 80% -den gowragy kömür matrisa bölejikleriniň üstüne berkidilen görnüşde bar; galanlary kömür gözeneklerinde erkin ýa-da kömür suwlarynda erär.
· Kaloriki gymmaty: Bir kub metr CBM takmynan 35,8 megajoul ýylylyk bahasyny berýär, bu adaty tebigy gazyň, 1,21 kg adaty kömüriň ýa-da 1,13 kg benziniň energiýasyna deňdir.
2. Goşa tebigat: Howpsuzlyk howpy we ýokary energiýa çeşmesi
CBM-ni özboluşly edýän zat, onuň iki taraplaýyn häsiýetidir.
Howply aýratynlyklar
Metanyň kömürturşy gazyndan takmynan 30 esse güýçli teplisa täsiri bar; göni zyňyndylar howanyň üýtgemegini çaltlaşdyrýar we daşky gurşawyň berjaý edilişini güýçlendirýär.
Arassa energiýa çeşmesi hökmünde artykmaçlyklar (çykarylanda we dogry ulanylanda)
Onuň ýanýan önümleri, esasan, sulfid, tozan we beýleki hapalaýjy maddalar bilen suw we kömürturşy gazydyr.
Residentialaşaýyş gazy, senagat ýangyjy we energiýa öndürýän iýmit mallary hökmünde ýerleşdirilip, ep-esli ykdysady peýdalary döredip biler.
Kuwwat öndürmek, CBM üçin iň ulalýan we uly göwrümli ulanyş ýoluny görkezýär.
II. Kömürli metanyň elektrik öndürmegi üçin tehniki ugurlar
CBM elektrik öndürmek üçin üç esasy tehnologiýa kabul edildi:
1. Gaz içerki ýangyç hereketlendirijisiniň güýji
Bu içerki CBM elektrik stansiýalary üçin iň giňden ýaýran tehnologiýa.
Iş ýörelgesi ：
CBM ýanmak üçin silindrlere girmezden ozal kalibrlenen nisbatda howa bilen garylýar. Usangyç, porşon hereketini herekete getirýär we krank mil mehaniki energiýany generatorlary aýlamak we elektrik öndürmek üçin öwürýär.
Esasy artykmaçlyklary ：
Güýçli ýangyjyň uýgunlaşmagy: Metanyň konsentrasiýasy 6% -den pes bolan durnukly elektrik öndürmek bolýar.
Çeýe başlangyç işleýşi we çalt ýük göterijiligi, üýtgäp durýan gaz üpjünçiligi bolan kömür känleri üçin amatly.
Modully gurnamany goldaýan giň birlik birlik güýji diapazony (ýüzlerçe kilowat birnäçe megawat).
Gysga gurluşyk sikli: desgalar 5-6 aýyň içinde işe girizilip bilner.
2. Gaz turbinaly elektrik öndürmek
Iş ýörelgesi ：
Gysylan howa we CBM garylýar we ýangyç kamerasynda ýakylýar. Netijede ýokary temperaturaly, ýokary basyşly gaz generatorlary sürmek üçin göni turbinalary aýlaýar.
Aýratynlyklary ：
Singleokary birlikli kuwwatly çykyş we durnukly işlemek, ýöne gazyň konsentrasiýasy we basyşy üçin berk talaplar. Metanyň ýokary konsentrasiýasy we uly gaz mukdary bolan ýerüsti gazyp almak taslamalary üçin has amatlydyr.
3. Kombinirlenen ýylylyk we güýç (CHP) / Kombinirlenen sikl güýji öndürmek
Gazyň içindäki ýangyç hereketlendirijilerine ýa-da gaz turbinalaryna esaslanyp, magdan meýdanlaryny ýylatmak, guýy ýylylyk izolýasiýasy we senagat bugy üçin ýylylygy üpjün etmek üçin galyndy ýylylygy dikeltmek ulgamy goşulýar. Giňişleýin energiýa netijeliligi 80% -den geçip, taslamanyň ykdysady girdejilerini ep-esli ýokarlandyryp biler.
III. Kömürlenen metanyň elektrik stansiýalarynyň dört esasy gymmaty
Ykdysady girdejiler CBM elektrik stansiýalarynyň diňe bir peýdasydyr; kömür gazýan kärhanalar üçin strategiki maýa goýum edip, howpsuzlyk, daşky gurşawy goramak we syýasaty berjaý etmekde uly peýdalary üpjün edýär.
1. Howpsuzlyk gymmaty: Çeşmedäki gaz howplaryny ýok ediň
Ulgamlaýyn gazyp almak we ulanmak ýerasty gazyň konsentrasiýasyny düýpgöter azaldar, partlama töwekgelçiligini 70% -den 85% -e çenli azaldar. Bu gaz partlamasyny we aşa çäkli hadysalary düýpgöter gowşadýar, ýerasty iş şertlerini gowulandyrýar we howpsuzlygy dolandyrmak çykdajylaryny peseldýär.
2. Daşky gurşawyň gymmaty: Uglerodyň azalmagy we hapalanmagyna gözegçilik
100 million kub metr CBM-den peýdalanmak, takmynan 1,5 million tonna kömürturşy gazynyň zyňyndylaryny azaldar.
Kömür bilen işleýän elektrik energiýasynyň öndürilmegi kükürt dioksidiniň, azot oksidleriniň we bölejik maddalarynyň zyňyndylaryny ep-esli azaldar.
3. Ykdysady gymmaty: Birnäçe girdeji akymlary üçin galyndy gazyny monetizasiýa ediň
Çykdajylary azaltmagyň peýdalary: Arassa CBM kub metr üçin takmynan 4 kWt öndürýär. Öndürilen elektrik, howa çalşygy, suw akdyrmak we götermek, daşarky energiýa satyn alyş çykdajylaryny azaltmak üçin magdan energiýasynyň talaplaryny kanagatlandyrýar. Dikeldilen galyndy ýylylygy, kömür bilen işleýän gazanlar üçin iş çykdajylaryny aradan aýyryp, magdan ýyladyşyny we guýy izolýasiýasyny üpjün edýär.
Kuwwat satuwynyň girdejisi: Artykmaç elektrik toguny durnukly girdeji almak üçin tora iýmitlendirip bolýar.
Döwlet subsidiýalary: Operatorlar CBM-ni ösdürmek we peýdalanmak üçin merkezi we ýerli subsidiýalara, artykmaç iýmit nyrhlaryna laýyk gelýär. Mundan başga-da, metanyň zyňyndylaryna gözegçilik taslamalary CCER uglerod karz söwdasyndan girdeji alyp biler.
4. Syýasatyň gymmaty: Syýasat diwidendlerini ele almak üçin milli strategiýalar bilen deňleşiň
Hytaý, CBM elektrik öndürmek taslamalary üçin goldaw syýasatlarynyň toplumyny hödürledi:
· Kömür käniniň gazyny öndürmek, elektrik energiýasy ähli artykmaç elektrik energiýasyny satyn almak bilen, öz-özüňi sarp etmegi ileri tutýar.
· Birnäçe höweslendiriş syýasaty ulanylýar, ýygnamakdan goşulan baha üçin salgydy yzyna gaýtarmak we ýörite merkezi maliýe subsidiýalary.
· Taslamalar az uglerodly geçişiň bahalandyrylmagyna goşant goşýar we käbir sebitlerde ýaşyl energiýa şahadatnamasy bar.
IV. CBM içerki ýangyç öndürijiler üçin enjamlary saýlamak
Giňişleýin güýçli taraplary sebäpli içerki CBM elektrik öndürmek programmalarynda gazyň içki ýangyjy hereketlendirijileri agdyklyk edýär. Enjam saýlanylanda üç esasy faktor ileri tutulmalydyr:
1. Gazyň uýgunlaşmagy : ergerasty gaz konsentrasiýalary ýygy-ýygydan üýtgeýär. Jeneratorlar, üýtgeýän gaz şertlerinde durnukly işlemegi dowam etdirmek üçin awtomatiki howa-ýangyç gatnaşygy sazlaýyş ulgamy bilen jübütlenen metanyň konsentrasiýasy ≥6% bolan giň iş aralygyny goldamalydyr.
2. Işleýiş netijeliligi : electokary elektromehaniki öwrülişiň netijeliligi taslamanyň umumy girdejiligini gönüden-göni ýokarlandyrýar.
3 . Jeneratorlar uzak möhletli durnukly işlemegi kepillendirmek üçin hakyky wagtlaýyn duýduryşlar üçin uzakdan gözegçilik platformasy bilen jübütlenen ýöriteleşdirilen gurluş optimizasiýasyny talap edýärler.
Jiangsu Kelinyuan, gazyň içindäki ýangyç hereketlendirijisini öndürmekde köpden bäri ýöriteleşýär. 500kW-dan 2000kW-a çenli bolan CBM generator toplumlaryny 40% töweregi gazdan elektrik toguna öwürmek netijeliligi bilen üpjün edýäris. Doly hyzmat portfelimiz enjam üpjünçiligi, açar elektrik bekediniň gurluşygy, işleýşi we tehniki hyzmaty, şeýle hem köne elektrik stansiýalarynyň durkuny täzelemek we döwrebaplaşdyrmak ýaly ugurlary öz içine alýar. CBM energiýa öndürmek taslamasyny meýilleşdirmek we ýöriteleşdirilen çözgütler barada soraglar üçin aragatnaşyk we hyzmatdaşlygy goldaýarys.
